هرس انگور در بهار چگونه است؟ آموزش جامع + نکات مهم

هدف از هرس انگور در فصل بهار چیست؟ چه زمانی درخت انگور را هرس کنیم؟ اینها از جمله سوالات متداولی هستند که ممکن است ذهن را به خود مشغول کند. بهتر است بگوییم که نگران نباشید اگر پاسخ این سوالات را نمیدانید، زیرا قرار است در این مطلب به طور مفصل به معرفی هرس بهاره انگور و جزئیات مربوط به آن بپردازیم.
هرس کردن مهارتی است که فقط با تجربه و کار عملی زیاد به دست میآید و هدف از آن جوان سازی درخت، بهبود رشد، تنظیم باردهی و افزایش کمیت و کیفیت میوهها، آسانسازی عملیاتهای داشت و برداشت و … است.
هرس انگور در بهار
به طور کلی دو نوع هرس برای درخت انگور وجود دارد؛ هرس بهاری(هرس سبز) و هرس زمستانه (هرس خشک). هرس خشک و یا همان هرس زمستانه، در فصل زمستان انجام میگیرد که درخت در حال خواب زمستانی و رکود به سر میبرد. اما هرس سبز همانطور که از نامش پیداست در زمان رشد رویشی، یعنی فصول بهار و تابستان، صورت میگیرد و این دو مکمل یکدیگر هستند.
هرس بهاره
در هرس سبز یا بهاره انگور، برگها، خوشهها و شاخههای اضافی، خشک، بیمار و ضعیف حذف میشوند، در واقع این کار برای بهبود و کاهش تراکم درخت صورت میگیرد. این کار فواید بسیار زیادی برای درخت انگور دارد مانند:
- جلوگیری از هدر رفتن انرژی برای تولید شاخه و برگ زیاد
- افزایش کمیت و کیفیت میوهها
- بهبود نوردهی به بدنه درخت و کاهش احتمال ایجاد بیماری
- بهبود رشد رویشی برای سالهای بعدی
- کاهش تراکم و افزایش فضا برای رشد مطلوب میوهها
- کاهش رقابت بین شاخهها برای دریافت انرژی

نحوه هرس انگور در بهار
شما از زمان پیدایش برگها تا یک ماه پیش از برداشت انگور فرصت دارید که هرس سبز ( بهاره) طی 2 یا 3 مرحله انجام دهید. زمان رسیدن انگورها وابسته به اقلیم منطقه است. از اواسط تابستان تا اوایل پاییز، انگورها رسیده میشوند، هر چه منطقه گرمتر باشد برداشت زودتر صورت میگیرد. هر چقدر زودتر دست به کار شوید بهتر است چون انرژی درخت صرف رشد و پرورش اندامهای اضافه نخواهد شد. اکنون بررسی میکنیم کدام بخش از درخت را باید و کدام بخش را نباید هرس کرد:
– برخلاف هرس زمستانه انگور، در این هرس نباید به شاخههای اصلی درخت دست بزنیم
– خوشههای اضافه را حذف کنید به گونهای که بین هر خوشه 5 تا 10 سانتیمتر فاصله باشد
– جوانهها، برگها، شاخههای اضافی را هرس و اصطلاحا سر بری کنید ( درخت را سبک و کمی تراکمش را کمتر کنید)
– اگر شاخهای که میخواهید هرس کنید خوشه انگور دارد، باید از محل رشد خوشه تا محل برش شاخه، بین 10 الی 30 سانتیمتر فاصله باشد
– پاجوشها را حذف کنید
– اندامها و انگورهایی که بیماری و آفت گرفتهاند را از بین ببرید
البته باید توجه داشت که هرس بیش از اندازه، به شدت آسیب زننده است زیرا که درخت با جذب نور از برگها و شاخههای سبزش عمل غذاسازی را انجام میدهد و اگر تعدادشان کمتر از حد شود، عملا فتوسنتز و غذاسازی با مشکل مواجه خواهد شد و باردهی به شدت کاهش مییابد. بین 20 تا نهایت 40 درصد، میتوان از حجم شاخه و برگ کم کرد.
ابزار آلات مورد نیاز هرس بهاری انگور
اگر همه نکات هرس کردن را مو به مو رعایت کنید ولی از ابزار مناسب و استاندارد استفاده نکنید، نه تنها به سلامت درخت و افزایش محصول کمکی نمیکنید بلکه زمینه ایجاد بیماری و خشک شدن درخت خود را نیز فراهم میکنید. پس دو نکته را هنگام هرس باید در نظر بگیرید: 1- استفاده از ابزار تیز و مخصوص 2- استفاده از مواد ضد عفونی کننده
خوشبختانه تنوع زیادی در ابزار هرس وجود داشته که میتوانید متناسب با نیاز خود انتخاب کنید. این ابزار مانند انواع قیچی هرس ساده و قیچی هرس شارژی، اره هرس، چاقو هرس و … است و شما کشاورزان محترم میتوانید برای مشاهده انواع ابزارآلات باغبانی از سایت فارم کالا دیدن فرمایید.
توجه: ابزاری که استفاده میکنید باید تیز باشد تا به خوبی برش دهد و ایجاد زخم نکند. به علاوه، یک نکته بسیار حائز اهمیت در حین هرس کردن، ضد عفونی مداوم ابزار است. شما بایستی قبل و بعد از هرس هر درخت انگور، این کار را انجام دهید تا احتمال انتقال بیماری را کاهش دهید.

- مزایا و معایب هرس بهاره درخت انگور
در این جدول به طور خلاصه به فواید هرس در بهار و مشکلاتی که میتواند به همراه داشته باشد اشاره شده است:
مزایا | مشکلات |
کنترل رشد رویشیافزایش اندازه و بهبود طعم انگورهاکنترل بهتر درخت و جلوگیری از شیوع بیماریامکان تنفس و نوردهی بهترسهولت در عملیات داشت و برداشت محصول | امکان ایجاد استرس در درختنیاز به صرف انرژی و هزینه بر بودن افزایش احتمال شیوع بیماری به دلیل اشتباه هرسکار |
تفاوت هرس بهاره با زمستانه انگور
هرس کردن انگور در فصل بهار و زمستان با اینکه تفاوتهایی در هدف و زمان انجامشان دارند ولی مکمل یکدیگر بوده و برای داشتن درختی سالم و پر بار، انجام به موقع هر دو ضروری میباشد.
هرس انگور در بهار | هرس انگور در زمستان | |
زمان هرس | بهار و تابستان | زمستان |
هدف | کنترل رشد رویشی | شکلدهی و آمادهسازی برای فصل رشد بعدی |
شدت و میزان هرس | 20 الی 40 درصد | 80 تا 90 درصد |
احتمال وارد شدن استرس | کمتر | بیشتر |
نتیجهگیری
تا به اینجا متوجه شدیم که هرس کردن انگور در بهار یکی از عوامل کلیدی در پرورش یک درخت سالم و پر بار بوده و هدف از آن بهبود طعم و درشت شدن میوهها، تعادل در رشد رویشی و زایشی، حفظ سلامت درخت و افزایش عمر مفید آن میباشد. هرس کردن در واقع سبب میشود به طور کامل از پتانسیل و توان درخت انگور استفاده شود وبا انجام این کار نه تنها ضرری به باغدار وارد نمیشود، بلکه یک نوع سرمایهگذاری بلند مدت نیز است و سبب پایداری سود و تولید خواهد شد.