لیتر شمار

لیتر شمار یا Litre Meter

لیتر شمار وسیله‌ای هست که برای اندازه‌گیری حجم مایع عبوری از یک سطح مقطع لوله یا شیلنگ استفاده می‌شود. این محصول در صنایع مختلف، کشاورزی و باغبانی و همچنین در صنایع ساختمانی و تاسیساتی کاربرد دارد. در ابتدا لیترشمار‌ها بصورت مکانیکی و با استفاده از چرخش دنده‌ها امکان اندازه‌گیری را داشتند اما حالا مدل‌های دیجیتالی با دقت و طول عمر بالاتری هم وارد بازار شده‌اند که بسته به حساسیت اندازه‌گیری و حجم مایع عبوری و امکانات مورد نیاز، می‌توان یکی از این مدل‌ها را استفاده کرد. کاربرد اصلی این دستگاه، استفاده به همراه پمپ گازوئیل کش و پمپ بشکه کش برای اندازه‌گیری میزان سخت عبوریست.

قیمت لیتر شمار

لیتر شمار در 2 مدل لیتر شمار دیجیتال و لیتر شمار مکانیکی عرضه می‌شود. قیمت این دو مدل لیترشمار تفاوت چندانی با هم ندارند ولی در سایز یکسان، لیترشمار دیجیتالی کمی گران‌تر از لیتر شمار مکانیکی محسوب می‌شود. همچنین دستگاه‌های لیترشمارهای اروپایی قیمت بالاتری دارند و البته عمر بیشتری دارند. لیترشمار‌های اروپایی معمولا در پمپ بنزین‌ها یا محل‌هایی که حساسیت بالا و عمر بالایی برای اندازه‌گیری نیاز دارند، استفاده می‌شود. یکی دیگر از عوامل تاثیرگذار در قیمت لیترشمار، سایز ورودی و خروجی آن هست. به عنوان مثال قیمت لیتر شمار مکانیکی 2 اینچ، دو برابر مدل 1 اینچ آن هست. پس عوامل تاثیرگذار در قیمت لیترشمار:

• سایز ورودی و خروجی
• نوع مکانیکی یا دیجیتالی
• برند دستگاه لیترشمار
• کشور سازنده لیترشمار

نکات خرید لیترشمار

برای خرید لیترشمار بهتره ابتدا مشخص کنیم کدام مدل لیترشمار برای هدفی که داریم مناسب‌تر هست. به عنوان مثال لیترشمار دیجیتالی می‌تواند طول عمر بیشتر و دقت بالاتری داشته باشد. اما نیاز به باتری دارد و اگر باتری مناسبی نداشته باشد، به سادگی می‌سوزد. همچنین در مقابل ضربات و نفوذ آب نیز آسیب‌پذیر هست. مدل‌های مکانیکی سایز بزرگتری دارند و عملکردش کاملا با چرخش چرخ‌دنده‌هاست و هیچ وابستگی به باتری و منبع تغذیه ندارند. این دستگاه در برابر ضربات هم مقاومت بیشتری داره و در برابر نفو‌ذ آب نیز مقاوم‌تر هست. لیترشمار دیجیتال در مدل‌های پیشرفته، امکان لینک شدن به دستگاه‌ها و سیستم‌های کنترلی مرکزی هم دارند و همچنین امکان ذخیره‌سازی حجم عبوری را در ساعات یا روش‌های مختلف را دارد.

طبیعی هست قیمت همچین لیترشماری بالاتر از مدل‌های معمولی خواهد بود. پس بهتره هنگام خرید لیترشمار نکات زیر را در نظر بگیرید:

• میزان حساسیت و دقت اندازه‌گیری مورد نیاز
• طول عمر مورد نظر
• نوع مایع عبوری (خورندگی دارد یا خیر)
• ویسکوزیته مایع عبوری و تناسب آن با لیترشمار
• ذخیره‌سازی حجم مایعات عبوری در زمان‌های مختلف
• لینک‌سازی و ارتباط با دستگاه‌ها و سیستم‌های اندازه‌گیری
• امکان تامین انرژی در محل
• تعداد رقم‌های قابل اندازه‌گیری
• سایز ورودی و خروجی متناسب با لوله

انواع لیترشمار

لیترشمارها در دو مدل مکانیکی و دیجیتال در بازار عرضه شده‌اند. لیتر شمار مکانیکی بدون نیاز به منبع انرژی و فقط با استفاده از چرخ دنده‌ها کار می‌کند. لیترشمار دیجیتال برای عملکرد به باتری یا منبع انرژی نیاز دارد، با توجه به عدم استفاده از دنده، سایز کوچکتری دارد. هر دو این مدل‌ها سایزهای مختلفی دارند. پس دو مدل دستگاه لیتر شمار در بازار عرضه می‌شود:

• لیترشمار مکانیکی یا آنالوگ
• لیتر شمار دیجیتالی

در ادامه با این دو نوع لیتر شمار بیشتر آشنا می‌شویم.

لیترشمار مکانیکی یا آنالوگ

این لیتر شمار جز مدل‌های محبوب هست. لیتر شمار مکانیکی در همه جا و هر شرایطی قابل استفاده هست. این محصول را می‌توان برای اندازه‌گیری مایع عبوری از جمله، نفت، بنزین، گازوئیل، آب، روغن و … که خورندگی ندارند، می‌توان استفاده کرد. بدنه دستگاه آلومینیومی هست و در دو سایز 1 اینچ و 2 اینچ عرضه میشه. از آنجایی که حالت نمایش لیتر در این دستگاه بصورت مکانیکی هست، به این مدل لیتر شمار آنالوگ هم گفته میشه. عموما سایز مدل‌های مکانیکی بزرگتر از لیتر شمار دیجیتالی هست.

نحوه عملکرد لیترشمار مکانیکی

اساس عملکرد لیتر شمار مکانیکی بر پایه عبور مایع از داخل لیتر شمار هست. با عبور مایع از داخل لیترشمار مکانیکی، توربین قرار گرفته داخل دستگاه شروع به چرخش می‌کنه و چرخدنده‌های متصل به خودش را می‌چرخاند. روش استفاده شده در این مدل علاوه بر سادگی، دارای دقت مناسبی هم هست و در صورت تولید دستگاه از متریال مرغوب، می‌تونه طول عمر بالایی هم داشته باشه. به روش اندازه‌گیری استفاده شده در لیترشمار مکانیکی، پیمانه لیتر شمار گفته میشه. با چرخش توربین در اثر عبور جریان مایع، چرخنده‌ها حرکت می‌کنند و باعث حرکت شمارنده‌ها و اندازه‌گیری جریان عبوری می‌شود. هر کدام از ستون‌های نمایشگر عددی، دارای چرخنده مخصوص به خود هست که با چرخدنده‌های دیگر نمایشگرها و پیمانه‌ی توربین در ارتباط هست.

مثال‌هایی از کاربرد لیتر شمار مکانیکی

•  کنتورهای آب(بدون نیاز به برق، استفاده در مدت طولانی، عدم حساسیت به دما)
• اندازه‌گیری سیالات مختلف نفتی، دارویی، غذایی و صنعتی
• کاربردهایی که نیاز به برق یا تامین انرژی ندارند
• مسائلی که سیال اسیدی یا با خورندگی بالا نیست
• در سیستم‌های ساده بدون نیاز به ثبت سیستمی و ارتباط با دستگاه‌های کنترلی

ویژگی‌های لیتر شمار آنالوگ

• عملکرد بدون برق و باتری
• شمارش تا 4 رقم
• دارای چرخ‌دنده توربینی
• قابلیت صفر کردن شمارش
• صفحه نمایش آنالوگ
• حداکثر فشار کاری 3.5 بار
• قابل استفاده در دو سایز 1 اینچ و 2 اینچ

لیتر شمار دیجیتال

این نوع لیتر شمار، نسل جدید این دستگاه اندازه‌گیری هست که بدون استفاده از چرخدنده و معمولا بصورت مغناطیسی، جریان عبوری را اندازه‌گیری می‌کند. لیترشمار دیجیتالی نیز از یک پیمانه لیتر شمار استفاده می‌کنه. با این تفاوت که در این مدل چرخ‌دنده‌ای وجود نداره. در لیتر شمار مکانیکی، توربین دارای حالت مغناطیسی هست و با چرخش توربین، قسمت مغناطیسی از جلوی مدار الکترونیکی اندازه‌گیری کننده عبور می‌کنه و این مدار تعداد عبور قسمت مغناطیسی رو اندازه‌گیری کرده و نمایش می‌ده. بدین ترتیب دیگر هیچ چرخ‌دنده‌ای در این سیستم وجود نداره که در اثر کارکرد زیاد دچار خرابی یا خطا بشه. لیتر شمار دیجیتالی بهترین گزینه برای مصارف صنعتی و خطوط بزرگ کارخانه‌ای هست. ویژگی‌های لیتر شمار دیجیتالی

• حداقل خطا را دارند
• نسبت به دمای سیال حساسیت کمی دارند
• نمایش راحت‌تر میزان لیتر عبوری
• قابلیت اندازه‌گیری در مقیاس بیشتر
• قابلیت اتصال به سیستم‌های کنترلی در مدل‌های پیشرفته‌تر

روش‌های اندازه‌گیری لیتر شمار دیجیتالی

• اندازه‌گیری به روش التراسونیک: در این روش از امواج فراصوت یا التراسونیک برای اندازه‌گیری سیال عبوری استفاده میشود. برای مایعات با خورندگی بالا یا چسبندگی بالا این روش بهترین انتخاب هست.
• روش حجمی اندازه‌گیری: در روش حجمی بعد از وارد شدن شدن مایع داخل یک محفظه با حجم مشخص و تخلیه آن و شمارش تعداد دفعات تخلیه این حجم، حجم مایع عبوری سنجیده میشه.
• مغناطیسی: در روش مغناطیسی مایع عبوری از لیترشمار با استفاده از میدان مغناطیسی و با دقت بالا اندازه‌گیری میشه.
• اندازه‌گیری به روش پره‌ای: در این حالت که به روش توربینی هم معروفه، یک پروانه داخل محفظه لیتر شمار قرار میگیره که با عبور جریان مایع، شروع به چرخش می‌کنه. این چرخش یا به وسیله‌ی چرخ‌دنده، یا با سنسورهای مغناطیسی و نوری اندازه‌گیری میشه. این روش متداول‌ترین روش اندازه‌گیری توسط لیترشمارهاست. چون هم دقت مناسبی را ارائه میده. لیتر شمار دیجیتالی موجود در فارم کالا هم از همین روش برای اندازه‌گیری استفاده می‌کنند.

جدول مقایسه لیتر شمار دیجیتالی و لیترشمار مکانیکی

مشخصه	لیتر شمار مکانیکی	لیتر شمار دیجیتالی
المان اندازه‌گیری	توربنی، روتاری	توربینی، التراسونیک
کاربرد	مناسب برای سوخت و آب	مناسب برای سوخت و آب و محیط کارخانه‌ای
میزان خطا	بیشتر از دیجیتالی	خیلی کم
راه‌اندازی	نصب ساده بدون تنظیم	نصب ساده با تنظیمات الکترونیکی
دقت انداره‌گیری	متوسط	بالا
استهلاک	بیشتر به دلیل قطعات مکانیکی	کم به دلیل قطعات مکانیکی کم
ارسال اطلاعات در سیستم	ندارد	دارد
قیمت	پایین و اقتصادی	بالا با دقت بالا