آموزش سرویس و نگه داری از دستگاه شیردوش گاوی

مقدمه

یکی از دستگاه‌های که هر کس چندتا گاو داره براش مورد نیازه همین دستگاه شیردوش گاوی هست. این وسیله برای دوشیدن گاو مناسب هست و کار رو برای دامداران کوچک که تعداد گاو آنها کم هست بسیار راحت و سریع هست.

اما شیردوش گاوی مانند دستگاه‌های دیگر باید در زمان استفاده از آن موادی را در رعایت کنید از جمله نگهداری از دستگاه موارد بهداشتی دستگاه رعایت کنید تا هم عمر دستگاه و هم شیری که از گاو دوشیده میشه سالم و سلامت به دست مصرف کننده برسه.

شیردوش تک واحد گاوی باید بعد از استفاده در مدت‌های زمان مشخص سرویس‌های دوره‌ای براش انجام بشود تا قطعات آن از جمله شیلنگ‌ها، لاینر، خرچنگی، پالسیتور و قسمت‌های دیگر آن همیشه سالم باشه اگر فقط یکی از اینها از کار بیوفتد کل فشار دستگاه کم میشه و شیردوشی سخت میشه و دستگاه نمیتونه به راحتی شیردوشی انجام بده و به خود گاو هم آسیب میرسونه پس بهتره سیرویس‌های دوره‌ای ماهانه و سالانه رو انجام بدهید.

اهمیت سرویس شیردوش گاوی

اما ببنیم چرا سرویس دستگاه شیردوش گاوی اهمیت زیادی دارد:

• کاهش آلودگی در سر پستان گاو
• افزایش شیردهی گاو
• فشار مناسب در هنگام مکش
• کاهش هزینه های جاری
• کاهش انتقال آلودگی بین دامها
• کاهش مصرف انرژی

اما با رعایت این نکات باعث میشود که هم عمر دستگاه و هم راندمان کاری بیشتر بشود و به گاو هم آسیبی وارد نشود

سرویس کاری روزانه دستگاه شیردوش گاوی

ابتدایترین بخش نگهداری از دستگاه شیردوش سرویس روزانه آن هست منظور از این کار این نیست که هر روز حتی زمان‌های که از دستگاه استفاده نمیکنید آن را تمیز کنید. این کار باعث میشود اگر مشکلی در یک قسمت کوچک ایجاد شده باشد سریع حل کرد تا مشکل به قسمت‌های دیگه منتقل نشود.

1. شستشو و پاک سازی شیلنگ ها

بهترین حالت این هست که بعد از پایان شیردوشی تمام شیلنگ ها رو با آب داغ و صابون بشورید و سپس آنها را آبکشی کنید تا آلودگی‌ها موجود در لوله‌ها خارج بشوند.

2.شستشو لاینرها

یکی از قسمت‌های خیلی مهم در شیردوش گاوی بخش لاینرها هست که ارتباط مستقیمی با پستان گاو دارد و شیر از طریق اینها مکش کرده و به مخزن بیدون وارد میشود. بهتر هست بعد از هر استفاده از آنها حتما لاینرها رو با آب و صابون شسته تا از نظر بهداشتی پاکیزه شوند.

3.شستوشوی مخزن بیدون

مخزن‌های بیدون محل جمع‌آوری شیر هستند که بهتر هست بعد از خالی کردن شیر مخزن رو تمیز شسته تا برای دفع بعد مخزن تمیز و آماده استفاده شود.

4.شستشوی خرچنگی

این قسمت محل تلاقی بین فشار هوا و خروجی شیر به سمت مخزن هست و این قسمت هم همیشه آغشته به شیر میشود و باید درب آن را باز کرد و این قسمت هم شستشو داد.

مراحل شستشوی دستگاه شیردوش

اما حالا با هم ببینیم شستشوی هر قسمت چگونه خواهد بود، البته این نکته رو به خاطر بسپارید که نباید شستشوی شیلنگ ها و لاینر و خرچنگی رو به چند ساعت بعد موکول نکنید، چون وقتی شیر در هر یک از اینها باقی بماند سریع خشک میشود و باعث ایجاد باکتری و میکروب و ایجاد بیماری هم برای دام و انسان میشود.

اما مراحل شستشو رو به ترتیب با هم بررسی میکنیم:

• ابتدا اگر شیر در قسمت‌های مختلف از جمله مخزن و شیلنگ‌ها باقی مانده باشد آنها را تخلیه کنید.
• تمام لوله ها و مسیرهای شیر رو با مخلوط آب و صابون داغ شروع به شستشو نمایید.
• لاینر ها رو بررسی کنید تا هیچگونه آلودگی در داخل آنها باقی نمانده باشد.
• بعد از شستشو تمام قسمت‌ها بگزارید کامل خشک شوند تا هیچگونه رطوبت و یا آبی در داخل آنها باقی نمانده باشد.

مشکلات هر بخش چگونه ایجاد میشود؟

هر کدام از این بخش‌ها به خاطر نوع جنس آنها و میزان کارایی ممکن هست دچار مشکلاتی شوند که کار را برای شما سخت کنند و شما نتوانید به راحتی با دستگاه شیردوشی کنید.

موتور دستگاه

قلب تپنده دستگاه شیردوش که باعث میشود تمام فرایند مکش شیر از پستان گاو تا داخل مخزن بیدون انجام شود توسط یک موتور نیم یا 1 اسب بخار و در برخی موارد تا 1.5 اسب هم هستند انجام میشود.

پمپ روغنی یا بادی

کنار هر موتور یک قسمت وجود دارد که به آن پمپ گفته میشود و روی موتور نصب شده که وظیفه ایجاد هوا و فشار را دارد خود پمپ ها در دو نوع روغنی و بادی هستند اما بیشترین مشکلی که برای پمپ ایجاد میشود شکستن و یا باد کردن فیبر های داخلی پمپ هست که اون هم در اثر برگشت شیر و یا آب به داخل پمپ و برخورد آن با فیبرها میباشد.

شیلنگ ها

کافیه فقط یک قسمت کوچک از شیلنگ‌های مکش و شیر دچار مشکل شوند مثلا سوراخ شدن یا پارگی که در اثر قرارگیری در مقابل خورشید، رطوبت محیط این مشکل ایجاد بشود. این سوراخ شدن باعث میشود که فشار دستگاه کم بشود و نتواند به راحتی کار مکش را انجام دهد.

لاینر ها

این قسمت به خاطر برخورد مستقیم با خود بستان هم از نظر بهداشتی باید همیشه مورد بررسی قرار بگیرد و هم اینکه با روشن شدن دستگاه به خار حالت مکندگی که دارند به مورد زمان باز و بسته میشود و این کار پلاستیکی بودن و حالت ارتجاعی آن را کم میکند.

پالستور

این قطعه وظیفه قطع و وصل کردن هوای ورودی از پمپ به سمت لاینر ها را دارد، که اگر این قطعه دچار مشکل شود باعث میشود که دستگاه نتواند وکیوم کافی برای ایجاد خله را داشته باشد و شیردوشی با مشکل مواجه میشود.

فشارسنج

یک قطعه کوچک که به صورت درجه ای هست و فشار پمپ رو بررسی میکند تا بتواند به شما میزان فشار را نمایش دهد اگر این قطعه موجود نباشد شما نمی توانید میزان فشار هوای دستگاه را تشخیص دهید.

خرچنگی

این قطعه که شکل ضاهری آن شبیه به خرچنگ هست و لاینر ها و شلنگهای هوا به آن متصل میشود و از دو تکه تشکیل شده قسمت بالا پلاستیک شفاف و قسمت پایینی پلاستیک فشرده. این قسمت در اثر ضربه احتمال شکستن آن وجود دارد که باعث نشتی هوا میشود.

درب بیدون

این قسمت روی مخزن بیدون قرار میگیرد اگر فشار داخل مخزن زیاد باشد امکان ترکیدن درب وجود دارد که این مثله باعث میشود که هوا به داخل کشیده شود و فشار پمپ برای مکش کم شود.

رفع مشکلات هر بخش دستگاه شیردوش

اما حالا بریم ببنیم که هر بخش رو چطور رفع کنیم اما باید این رو بدونید که رفع برخی از قسمت ها نیاز به متخصص و مراجعه به تعمیرکار حرفه ای دارد.

• موتور دستگاه : عمده مشکلاتی که موتور پیدا میکند خرابی بخش سیم‌پیچی آن ایجاد میشود که برای این کار باید موتور رو به تعمیرکار حرفه‌ای بدهید تا آن را از هر نظر بررسی و مشکل را رفع کند.
• پمپ دستگاه : پمپ دستگاه هم برخی از افراد میتوانند آن را تعمیر کند اما برخی دیگر نه پس بهتر هست که این بخش رو هم به یک تعمیرکار حرفه‌ای ارجاع دهید، اما اگر خودتان میخواهید میتوانید با باز کردن پیچ ها و بررسی فیبرهایاز سالم بودن آنها مطمع شوید و در صورت نیاز به تعویض آنها را با یک دست کامل و نو تعویض کنید.
• شیلنگ ها : این بخش‌ها از جنس پلاستیک هستند که به صورت شفاف طراحی شدن تا به راحتی هم مسیر حرکت شیر رو تماشا کنید و اگر مشکلی برای آنها پیش آمد سریع رفع کنید، اگر شیلنگها دچار پارگی و یا سوراخ شدن با زدن چسب نمیتوانید مشکل را حل کنید چرا که فشار هوا بسیار بالا هست و باید شیلنگها یک تیکه و بدون هر مشکلی باشند.
• لاینر شیردوش : روی هر شیردوش 4 عدد لاینر قرار دارد که با اتصال آنها به پستان گاو شروع به مکیدن میکنند بهترین حالت استفاده از لاینر ها بین 3 تا 5 ماه هست و استفاده بیشتر از آن ممکن هست مشکلاتی را به گاو وارد کند و شما را به دردسر بیندازد.
• پالستور : این قطعه هوا را از طریق دو خروجی که شیلنگهای کوچک هستند از طریق خرچنگی مکش میکنند، اما اگر احساس کردید که فشار دستگاه کم شده و صدای از پالستور نمیآید آن وقت این قطعه دچار مشکل شده هستو باید تعمیر و یا تعویض شود.
• فشار سنج : وظیفه این قطعه نمایش میزان فشار هوای فشرده شده در دستگاه هست تا بتوانید فشار را تنظیم کنید، در بهترین حالت فشار دستگاه باید روی 400 بار باشد کمتر از این فشار کافی ندارد و بیشتر هم باعث آسیب به پستان گاو میشود.
• درب بیدون : درب بیدون در دو مدل صاف و گنبدی هستند که بیشترین شکستگی در اثر فشار داخل مخزن مربوط به درب صاف هست اما در مدل گنبدی کمتر شکستگی گزارش شده مگر اینکه در اثر ضربه شکسته باشد.

نکات نگهداری از دستگاه شیردوش گاوی

اما با هم ببنیم که به طور کلی برای اینکه دستگاه بهترین عملکرد رو داشته باشد و مدت زمان بیشتری برای شما کار انجام بدهد چه کارهای را در زمان مناسب انجام دهید.

• قبل از شروع شیردوشی بهتر هست که تمام قسمت های که با گاو و خود شیر درگیر هستند شسته و استریل شوند تا هیچ مشکلی برای شیر و گاو پیش نیاید.
• تمام شیلنگ ها و رابط ها رو که شسته اید خشک کنید تا در هنگام کار آب باقی مانده داخل شیلنگ ها به پمپ برگشت داده نشود که باعث خرابی دستگاه شود.
• از قرار دادن دستگاه شیردوش در مکان های مرطوب و یا کثیف خوداری کنید.
• داخل لوله ها و لاینرها رو با استفاده از آب و صابون داغ و فرچه مخصوص آنها خوب شستشو بدهید.
• دستگاه را در کنار گاو طوری قرار ندهید که به آن لگد بزند تا باعث آسیب به دستگاه شود.
• دستگاه های که با پمپ روغنی کار میکنند بهتر هست آن را هر 2 ماه یک بار عوض کنید تا پمپ روان و بدون مشکل کار کند.

نشانه های خرابی دستگاه شیردوش گاوی

اما حالا نوبت به بررسی این میرسه که ببینیم کدام قسمت از دستگاه خراب شده است تا سریع آن را رفع کنیم  تا هزینه بالاتری به ما ایجاد نکند:

• افتادن لاینر در زمان دوشیدن : زمانی که شما لاینرها را به پستان گاو متصل کرده اید متوجه میشود که یکی از آنها در حال افتادن هست یا هر 4 تای آنها این نشانه خرابی لاینر هست، لاینرها در بهترین حالت باید هر 6 ماه یکبار تعویض شوند اما اگر از آنها زیاد استفاده میکنید هر 3 ماه باید آنها را تعویض کنید.
• قفل کردن پمپ : اگر با زدن کلید روشن احساس کردید که موتور روشن هست اما هیچ صدای نمی آید این نشان از قفل کردن پمپ هست که یا فیبرها از بین رفته اند یا خود پمپ قفل کرده است، برای این کار باید دستگاه را به یک تعمیرکار حرفه ای بسپارید تا مشکل را رفع کند.
• شنیدن صدای عجیب از پمپ : در داخل پمپ ها 4 عدد قطعه وجود دارد که در مدل های روغنی از جنس چوب و در مدل های بادی از جنس زغال هستند، اگر این فیبرها باد کرده باشند و یا شکسته شده باشند احتمالا در هنگام روشن شدن صدای غیر متعارف ایجاد میکند و باید سریع آنها را تعویض کنید.
• کم شدن فشار پمپ : این مشکل از چند قسمت امکان دارد ایجاد شود که در بالا چند مورد رو گفتم مثلا فیبر در پمپ باد کرده و خراب شده، شیلنگها دچار پارگی و یا سوراخ شدن که هوا وارد میشود، لاستیک دور درب مخزن شل شده و هوا میکشد اینها چند مورد از علت های هست که فشار پمپ را کم میکنند.
• ورود شیر یا آب به داخل پمپ : زمانی که شیلنگ ها را شستشو  میدهید باید سریع آنها را خشک کنید چرا که امکان دارد پمپ با فشار وارده آب باقی مانده را به داخل خود بکشد و به فیبرها آسیب بزند، اما شیر هم امکان دارد به داخل پمپ برود اما چگونه. زمانی که درب مخزن بیدون بسته هست و شیر از طریق شیلنگ ها وارد آن میشود امکان دارد که با کم شدن مکش و کم آمدن شیر از طریق درب هوا به سمت لوله مکش هدایت شود که به پمپ کشیده می شود

اشتباهاتی که باعث خرابی دستگاه میشود

اما ببنیم چه کارهای باعث میشدو که عمر دستگاه شیردوش گاوی کمتر ده و شما را به دردسر بیندازد:

• لاینرهای پاره و از بین رفته : برخی از افراد هستند که بعد از چند سال اعتقادی به تعویض لاینرها نداند و میگویند هنوز سالم هست اما اینظور نیست لاینر به خاطر اینکه ارتباط مستقیمی با پستان گاو دارد باید هم در پاکیزگی آن کوشا بود و هم اگر دچار پارگی افتادگی سر شد سریع تعویض کنیم.
• عدم تعویض روغن دستگاه : در این مدل از دستگاهای شیردوش گاوی یک مخزن با حجم 1 لیتر روغن موجود هست که باید هر 2 ماه تعوض شود.
• بالا رفتن فشار هوا : اگر هنگام روشن شدن دستگاه فشار سنج نشان بدهد که میزان هوای پمپ بیشتر از 400 بار هست و به سمت فشار 600 تا 800 بار میرود پس پمپ به مشکلی خورده و باید سریع آن را بررسی کنید.
• صداهای غیر عادی دستگاه : اگر در هنگام کار با شیردوش صداهای غیرعادی شنیده شد سریع باید دستگاه را خاموش کنید و به بررسی مشکل پیش آمده برسید.

نکته : در صورتی که از تعمیر و سرویس دستگاه هیچ آشنایی ندارید بهتر هست دستگاه را به فروشگاه های مجاز تعمیر ارسال کنید تا آنها مشکل را برای شما رفع کنند.

سوالات در مورد سرویس و نگهداری از دستگاه شیردوش گاوی

• چه زمانی لاینر دستگاه خراب میشود و ما چگونه متوجه آن شویم؟

زمان خرابی لاینر بستگی به جنس آن و همچنین مدت زمان استفاده از آن دارد لاینر های که در فارم کالا موجود هست هم مدل ایرانی و هم مدل ترکیه ای هستند. اما چگونه متوجه شویم که لاینر خراب شده یا از بین رفته، اگر زمانی که لاینر را در دست میگیرید متوجه شدید که قسمت ابتدای آن یعنی محل قرارگیری پستان گاو حالت ثابت خود را از دست داده و شکل کلی آن تغییر کرده این نشانه خرابی لاینر هست. همچنین اگر قسمت بالای که به خرچنگی متصل میشود هم دارای ترکهای روی بدنه و یا بادکردگی داشت این هم نشانه خرابی لاینر هست.

• هنگام شیردوشی گاو احساس درد میکند و هی تکان میخورد علت چیست؟

اگر زمانی که لاینرها رو به پستان گاو متصل میکنید و بعد از چند دقیقه گاو شروع به حرکت و صدادادن کرد مشکل از زیاد بودن فشار پمپ هست و این نشان میدهد که دستگاه دارد بیش از اندازه فشار وارد میکند و باید سریع دستگاه را خاموش و لاینر ها را جدا کنید و به ببرسی دستگاه بپردازید تا مشکل فشار زیاد دستگاه را رفع کنید.

• از کجا بفهمیم که پمپ دستگاه مشکل پیدا کرده؟

مشکل پمپ زمانی نمایان میشود که اول از همه صدای غیر عادی از آن به گوش برسد و همچنین فشار کافی برای مکش نداشته باشد آن وقت باید دستگاه را برای تعمیر به تعمیرگاه مجاز انتقال بدهید.

• زمانی که دستگاه روشن میشود پلساتور صدای غیر عادی میدهد و یا اصلا صدا ندارد علت چیست؟

این خود دو سوال هست اگر بعد از رون شدن و بستن کلید خرچنگی از پلساتور صدای تیک تیک آمد اما صداها خیلی سریع بود به راحتی میتونید برا تنظیم پیچی که روی پلستور قرا دارد با استفاده از یک آچار آلن میتونید تنظیم کنید تا میزان فشار تنظیم شود، اما جواب سوال دوم اگر هر کاری کردین هیچ صدای نیومد ابتدا به یک تعمیرکار مراجعه کنید اگر مشکل حل نشد باید یک پلستور جدید تهیه کنید.

• اگه فشار دستگاه را زیاد کنیم شیر بشتری میتواند بکشد؟

نه همچین چیزی امکان ندارد، به این خاطر که اگر فشار دستگاه زیاد شود باعث آسیب رساندن به پستان گاو میشه و شاید خطر جانی برای آن داشته باشد. بهترین حالت فشار باید روی 400 بار باشد تا هم فشاری اضافه به دستگاه وارد نشود و هم به گاو.

• بعد از پایان شیردوشی پستان گاو متورم میشه مشکل از کچا هست؟

اگر بعد از اتمام کار شیردوشی متوجه شدید که پستان متومه شده اول به سلامت خود پستان توجه کنید اگر مشکلی نبود و گاو و پستان سالم بودن احتمالا دو مشکل از خود دستگاه ایجاد شده که باید رفع بشه اول فشار دستگاه رو چک کنید اگر زیاد بود طبع گفته های بالا آن را تنظیم کنید. دوم مشکل از لاینر ها هست که باید آنها را بررسی کنید که سالم و بدون مشکل باشند.

• برای شستشوی شیلنگ ها و لاینرها از چه چیزی استفاده کنیم؟

برای اینکه بتونی چربی شیر که در داخل شیلنگ ها و لاینرها باقی میماند را بدون مشکل بردارید بهتر هست از ماده سود سوزآور استفاده کنید اما مراقب باشید که با دست برخورد نکند و هنگام استفاده از ماسک استفاده کنید. ماده را با آب وردم مخلوط کنید و در داخل شیلنگها خرچنگی و لاینرها و هر جایی که با شیر برخورد دارد بریزید تا کامل آنها را پاکسازی بکند، پس از پایان کار چند بار کامل و تمیز همه لوازم را که گفته شد با آب تمیز بشورید تا هیچ چیزی در داخل آنها باقی نماند.

سخن پایانی

همیشه این را به یاد داشته باشید که هر وسیله ای که کار را برای شما راحت میکند به سرویس و نگهداری هم نیاز دارد. دستگاه شیردوش گاوی هم برای اینکه برای شما درآمدزایی داشته باشد و همین که گاو در سلامت باشد بهتر هست. پس همیشه این نکته را به یاد داشته باشید که این کار باعث طول عمر بیشار دستگاه میشود. برای اتیه اوانع دستگاه شیردوش گاوی به صورت تک واحدی و یا دو واحدی و همچنینی انواع لوازم مصرفی به فروشگاه اینترنتی فارم کالا مراجعه فرمایید.