صفر تا صد راه اندازی دستگاه شیر دوش گاوی | آموزش کامل، نکات فنی و اشتباهات رایج

راه اندازی درست شیردوش گاوی چرا حیاتی هست؟

همه فکر میکنند که راه‌اندازی شیردوش گاوی فقط متصل کردن چند شیلنگ به گاو و روشن کردن دستگاه هست اما اینطور نیست. بلکه این دستگاه به سلامت گاو، کیفیت شیر و میزان درآمد شما وابسته هست یعنی باید روش صحیح راه‌اندازی درست شیردوش گاوی را کامل بلد باشید تا درست راه‌اندازی کنید تا درست کار بکند. یک اشتباه کوچک باعث ورم پستان گاو، ایجاد آلودگی در شیر و همچنین کاهش شیر میشود.

این مقاله برای شما که میخواهید برای اولین بار دستگاه شیردوش گاوی رو که از فارم کالا تهیه کردین راه اندازی کنید تهیه شده تا به بهترین روش از آن استفاده کنید.

شیردوش چیست و چگونه کار میکند؟

شیردوش گاوی با استفاده از ایجاد یک حالت خلاء کنترل شده عمل مکیدن شیر از پستان گاو را انجام میدهد، این مکش به صورتی هست که شبیه مکیدن گوساله از پستان هست، یا در روش‌های سنتی که با دست عمل شیردوشی انجام میشد را شبیه‌سازی میکند. این کار باعث میشود که به پستان گاو فشار وارد نشود تا باعث آسیب و استرس به گاو نشود.

اجزای اصلی شیردوش گاوی

شیردوش گاوی از چند قسمت تشکیل شده که هر قسمت وظیفه خود را دارد تا در آخر شیر به راحتی از گاو دوشیده شده و به بیدون انتقال یابد:

• بدنه کلی دستگاه همراه با دسته و چرخ قابل حمل
• مخزن شیر یا بیدون
• موتور
• پمپ‌خلاء
• پولساتور
• خرچنگی
• لاینر
• شیلنگ هوا و شیر
• فشار‌سنج

مرحله اول: شیردوش رو کجا قرار بدهیم؟

اولین چیزی که باید قبل از روشن‌کردن و راه‌اندازی شیردوش گاوی انجام دهید انتخاب محل مناسب برای این کار هست:

• محل خشک و به دور از رطوبت باشد
• مکان مورد نظر تهویه مناسب داشته باشد
• محل عاری از هرگونه آلودگی و کود باشد
• محل مورد نظر بدون شیب بلند و یا چاله باشد
• محلی بی‌صدا و عاری از هرگونه آلودگی صوتی باشد تا گاو در هنگام شیردوشی نترسد

مرحله دوم: مونتاژ قطعات شیردوش به روش صحیح؟

در کل میشه گفت مونتاژ شیردوش گاوی کار خیلی سختی نیست و راحت هست خیلی از قطعات متصل شده هستند و چند قسمت هست که شما باید متصل کنید:

1. پالستور را در محل خود در بالای شیردوش یک لوله که از لوله‌عمودی بیرون زده و محل خورج هوا هست قرار میدهیم.
2. اتصال فشار سنج روی قسمت بالای ستون اصلی دستگاه که با یک تیکه پلاستیک بسته شده.
3. اتصال شیلنگ هوا و شیر به خرچنگی و پالستور و سپس به مخزن بیدون.

• شیلنگ هوا: یک شیلنگ کوچک هست که تعداد دو شیلنگ از پالستور به سر خرچنگی وصل میشود.
• شیلنگ شیر: یک شیلنگ با قطر بزرگ هست که از سر‌ درپوش بیدون تا قسمت خروجی خرچنگی متصل میشود تا شیر از آن به داخل بیدون ریخته شود.

اینها مراحل ابتدای هستند و باید قبل از شیردوشی انجام شود. این نکته رو هم در نظر داشته باشید که همه شیلنگ‌ها و لاینرها و خرچنگی سالم باشند تا در هنگام استفاده هیچ نشتی هوا نداشته باشند چرا که افت مکش باعث آسیب به پستان گاو میشود.

مرحله سوم: تنظیم فشار هوای شیردوش

حالا بعد از اتصال تمام قطعات نوبت به تنظیم هوای و شروع به کار شیردوش میرسه.

• ابتدا دوشاخه برق رو متصل کرده
• و کلید روشن دستگاه را فشار داده تا روشن شود
• سپس دکمه بالای خرچنگی را به سمت بالا کشیده تا مانع ورود هوا شویم
• برای اینکه مطمئن شویم دستگاه درست کار میکند به قسمت روغن نگاه میکنیم که روغن از مخزن به سمت پمپ و سپس از پمپ به سمت مخزن حرکت کند.
• در این بین باید فشار بین اعداد ۰.۴- الی ۰.۵- باشد
• همچنین باید پالستور هم درست کار کند و یک صدای منظم در فاصله زمانی کم به گوش برسد اگر پالستور نیاز به تنظیم داشت و فشار درست نبود باید با پیچ تنظیم روی آن را تنظیم کرد و یا اگر دیدید هیچ تغییری نداد احتمالا پالستور خراب هست و نیاز به تعمیر و یا تعویض دارد.

چند نکته:

فشار زیاد هوا باعث درد و استرس و ورم پستان گاو شده و ممکن هست برای گاو خطرناک باشد.

فشار کم هوا باعث دوشش ناقص و کاهش بهرووری میشود.

مرحله چهارم: آماده کردن گاو قبل از شیر دوشی

قبل از اینکه بخواهیم از گاو شیردوشی کنیم باید چند نکته را عایت کنیم تا هم شیر بیشتری دریافت کنیم و هم به گاو آسیبی وارد نکنیم:

 

• ابتدا باید محیط که گاو در آن قرار دارد و شیردوشی میشود باید آرام شود تا گاو استرس نگیرد و رَم نکند.

 

 

 

• پستان گاو را با آب و صابون و با آب ولرم خوب شسته شود تا از هر آلودگی پاک شود.

 

 

 

• پستان را باید با استفاده از یک محلول یددار ضدعفونی کنید البته بیشتر سر پستان را.

 

 

• سپس انها را با یک دستمال تمیز پاک کنید تا کاملا خشک شوند.

 

 

• چند قطر از شیر رو بدوشید تا از سلامت شیر اطمینان حاصل کنید.

 

مرحله پنجم: نصب خرچنگی و لاینرها به گاو

حالا بعد از انجام مراحل بالا و آماده سازی خود گاو نوبت به اتصال خرچنگی به پستان‌ها میرسد تا شیر آن را با دستگاه شیردوش برقی بکشیم.

• حالا باید ابتدا لاینر را در دست خود بگیرید
• آنها را برگشت داده به طوری که خرچنگی در کف دست شما باشد
• خرچنگی و لاینرها را به زیر شکم گاو برده
•  کلید روی خرچنگی را فشار دهید و سپس یکی‌یکی لاینرها را به پستان‌های گاو متصل کنید
• بعد اتصال مطمئن باشید که همه لاینرها به پستان‌ها وصل شده باشند
• دستگاه رو جایی قرار دهید که لاینرها زیاد کشیده نشود
• و همچنین در مسیر لگد گاو هم نباشد

مرحله ششم: بررسی و نظارت در زمان شیردوشی

در هنگامی که دستگاه در حال شیردوشی هست باید همچنان بر خود گاو و شیردوش نظارت داشته باشید چرا که:

• گاو حرکت نکند تا باعث جداشدن لاینرها از پستان نشود.
• دستگاه به صورت یکنواخت کارکند و صدای خروجی مانند اول کار باشد این باعث میشود که اگر صدا تغییر کرد یعنی لاینرها جدا شده و هوا میکشند.
• جریان ورودی شیر به بیدون رو در نظر بگیرد که درست باشد.
• اگر دیدید که جریان شیر کم شده یعنی شیر در حال تمام شدن هست و باید خرچنگی را از پستان جدا کنید.

مرحله هفتم: تمام شدن شیردوشی

بعد از این که شیردوشی تمام شد حالا زمان جداکردن لاینرها از گاو هست و در ادامه:

• لاینرها رو از پستان گاو جدا کنید.
• پستان‌های گاو رو دوباره مانند مراحل ابتدای شستشو داده و ضد عفونی کنید تا دچار عفونت نشوند.
• بعد نوبت تمیزکردن شیردوش میرسد ابتدا لوله‌ها،خرچنگی و لاینرها رو با آب ولرم شستشو دهید تا شیر تازه در دیواره لوله باقی نماند که این باعث ایجاد میکروب و بیماری میشود. در صورت تمیز نکردن لوله‌ها و لاینرها شیر در آنجا باقی میماند و خشک میشود.
• بعد از آن باید شستوشی دوباره انجام داد تا هیچگونه چربی و یا پروتئینی در شیلنگ و لاینرها باقی نماند.
• یک بار دیگر اینبار با استفاده از اسیدهای مجاز مانند اسید فسفریک یا نیتریک رقیق استفاده شود تا رسوبات معدنی، جرم و املاح ناشی از آب و شیر از داخل شیردوش خالی شوند و میشه گفت این کار باعث استریل شدن تمام قسمتهای که با شیر و گاو سرو کار دارد میشود.

نکته برای نگهداری از شیردوش

همیشه باید لوازمی که با سلامت انسان سروکار دارید را با دقت بیشتر تمیز کنید. در این مورد باید چند نکته بهداشتی را عایت کنید تا هم مشکلی برای دام‌ها پیش نیاید و هم دستگاه بهتر کار کند و هم شیر خروجی برای انسان آلوده نباشد.

• همیشه قبل از شیردوشی گاو خود را آرام کنید تا هم با استرس شیر کمتری ندهد و هم در هنگام شیردوشی به دستگاه لَگد نزند.
• حتما همه لاینرها رو شیلنگ‌ها رو بعد از شیردوشی شسته و استریل کنید تا هیچ گونه آلودگی در آنها باقی نماند.
• همیشه میزان فشار پالساتور را تنظیم کنید تا کم‌فشار یا پر‌فشار نباشد.
• قبل از شیردوشی پستان‌ها و شیر اوله را چک کنید تا سالم باشد.
• از شیلنگ‌های فرسوده، پاره و سوراخ استفاده نکنید.
• دستگاه را در محیط گرم و مرطوب و آلوده قرار ندهید.
• دستگاه را زیاد بدون دوشش گاو روشن قرار ندهید تا فشار به دستگاه وارد نشود.
• حتما روغن مناسب برای دستگاه بریزید .

نکات فنی : تنظیم پولساتور

میشه گفت نکته اصلی هر دستگاه شیردوش گاوی این قطعه کوچک اما پر کاربرد هست و میشه گفت قلب اصلی دستگاه به شمار میرود.

اما وظیفه این قطعه مکش هوا به روش ضربانی هست که به صورت شبیه‌ساز مکش دهانی گوساله هست که باعث میشود به پستان فشار اضافی وارد نشود .

اما نکات مهم:

• معمولا تعداد ضربان استاندارد بین ۵۵ تا ۶۵ ضربه در دقیقه است.
• پولساتور اگر صدای که میدهد نامنظم یا غیر‌متعارف باشد در زمان کار شیردوشی را دچار مشکل میکند.
• پیچ تنظیم روی پولساتور برای هر حیوان با هم متفاوت هست و هر چقدر پیچ را تنظیم کنید میزان ضربات کم و یا زیاد میشوند.

میزان تنظیم پولساتور برای هر حیوان

هر یک از حیوانات شیرده تنظیم میزان پولساتور آنها با هم متفاوت هست با هم فرق دارد و تنظیم درست آن باعث میشود که شیردوشی برای حیوان راحتر و شیردهی بیشتری داشته باشد در ادامه میزان هر کدام را میتوانید مشاهده نمایید:

1. شیردوش گاوی:

 

• میزان استاندارد تعداد ضربان بین  ۵۵ تا ۶۰ پالس در دقیقه
• نسبت فاز دستگاه پولساتور معمولا ۶۰:۴۰ هست یعنی (شیردوشی ۴۰ : استراحت۶۰)
• ساختار گاو به این صورت هست که پستان بزرگ دارد و ریتم یکنواخت هست و نباید تند باشد تا پاسخ بهتری می دهد.

۲. شیردوش گوسفندی:

 

• میزان استاندارد تعداد ضربان بین ۸۰ تا۹۰ پالس در دقیقه
• نسبت فاز دستگاه پولساتور معمولا ۵۰:۵۰ هست یعنی (شیردوش ۵۰ : استراحت۵۰)
• ساختار گوسفند به این صورت هست که پستان کوچکتر هست و تخلیه شیر با ریتم سریعتر انجام میشود.

۳. شیردوش بزی:

 

• میزان استاندارد تعداد ضربان بین ۷۰ تا ۹۰ پالس در دقیقه
• نسبت فاز دستگاه پولساتور معمولا ۶۰:۴۰ هست یعنی (شیردوش ۴۰ : استراحت۶۰)
• ساختار بز نسبت به فشار و ریتم حساس تر هستند اگر تند باشد بی‌قرار میشوند و شیردهی افت میکند.

۴. شیردوش شتر:

 

• میزان استاندارد تعداد ضربان بین ۴۵ تا ۵۵ پالس در دقیقه
• نسبت فاز دستگاه پولساتور معمولا ۶۰:۴۰ هست یعنی(شیردوش۴۰ : استراحت۶۰)
• ساختار شتر شیردهی آرام و عمیق دارد تندی بیش از حد باعث استراس و کاهش جریان شیر میشود.

نقش مهم لاینرها در شیردوش

لاینرها بخشی هستند که با خود پستان در ارتباط هستند و میشه گفت برای سلامتی و طول عمر گاو باید این قسمت همیشه سالم و تمیز باشند. به همین خاطر بهتر هست لاینرها رو هر ۵ ماه یکبار تعوض کنید و لاینر جدید استفاده کنید تا هم شیر بهداشتی تر باشد و هم لاینرها باعث آسیب به پستان گاو نشود.

• لاینر باید با کیفیت باشد چرا که جنس بد باعث زخم ، درد و کاهش شیردهی گاو میشود.
• در صورتی که لاینر تغییر رنگ بدهد و یا ترک بخورد و یا سفت شود سریع باید آن را تعویض کنید.
• حتما باید لاینرها قبل از استفاده تمیز شوند و بعد از هر دوشش شیر شسته و استریل شود.
• لاینر اگر کهنه شده باشد و قابل استفاده باشد باز هم به گاو آسیب میزند.

قاتل خاموش شردوش

یکی از اصلی‌ترین مشکلات شیردوش که شاید اگر بهش توجه نشه فاجعه بار خواهد بود. اما اون مشکل چیست نشتی هوا، اما چرا این مسئله کوچک مهم هست برای اینکه نشتی هوا اغلب دیده نمی شود.

علائم نشتی لاینرها:

• ایجاد یک صدا شبیه سوت خفیفی که به گوش میرسد.
• هنگام مکش از پستان به صورت ناگهانی فشار لاینرها افت میکند.
• زمانی که از پستان شیر وارد بیدون میشود جریان شیر به صورت قطع و وصل دیده میشود.
• در هنگام اتصال لاینر به پستان در صورتی که نشتی داشته باشد امکان متصل نشدن کامل لاینر به پستان باعث شل شدن و افتادن روی زمین وجود دارد.

خطرناکترین قسمت دوشش بیش از حد

خطرناک‌ترین بخش در شیردوشی دوشش بیش از حد از پستان گاو هست و این باعث مشکلات زیادی برای دستگاه و گاو میشه. اما ادامه مکش بیش از حد چه کاری میکند:

• پستان گاو را بیش از حد تحریک میکند که این باعث ایجاد مشکلات برای گاو میشود.
• این کار باعث میشود که پستان گاو دچار ورم پستان بشه که در طولانی مدت خطر برای گاو و همچنین کیفیت شیر میگذارد.
• و همین باعث کاهش میزان شیر در دفعات بعدی میشود.
• همچنین باعث رَم‌کردن گاو میشود که در اثر فشار زیاد به پستان او میشود.

روش نادرست شستشوی دستگاه

بعضی از کسای که شیردوش گاوی دارند فکر میکنند که میشه فقط با ریختن آب خالی شیردوش را برای دفعات بعد تمیز کرد. اما این یک نظریه اشتباه هست چرا که تنها و با آب خالی شیردوش تمیز و استریل نمیشود چون این کار باعث می شود که بخشی از شیر در داخل شیلنگ ها و لاینرها باقی بماند و این باعث ایجاد آلودگی شیر در دفعات بعدی میشود.

خرید شیردوش گاوی و گوسفندی

همیشه باید وقتی دنبال یک وسیله خوب و کاربردی میگردیم بهترین انتخاب را داشته باشیم. چرا که انتخاب وسیله خراب و یا معیوب باعث میشود تا نتوانیم بهترین بهروری رو از آن داشته باشیم. فروشگاه فارم کالا همیشه بهترین و مناسب‌ترین ابزارها در زمینه کشاورزی، باغبانی و دامپروری را برای شما همراهان و مردم عزیز ایران دارد. همچنین در حوزه دامپروری میشه گفت میتوانید بهترین و مناسب ترین دستگاه های شیردوش گاوی و همچنین قطعات مصرفی آن ها را داشته باشید.